Κυριακή, 27 Μαρτίου 2016

Ο Βασικός Μεταβολισμός

o basikos metabolismos

Ο Βασικός Μεταβολισμός

Η ενέργεια που είναι απαραίτητη για τη διατήρηση των βασικών λειτουργιών του οργανισμού στη ζωή ονομάζεται μεταβολικός ρυθμός ανάπαυσης (RMR) και είναι διαφορετικός και μοναδικός για κάθε άτομο. Για το λόγο αυτό και η διατροφή μας πρέπει να είναι προσαρμοσμένη και εξατομικευμένη στις ανάγκες του καθενός από εμάς.
Το ποσό ενέργειας του RMR, είναι απαραίτητο κυρίως για την λειτουργία της αναπνοής, το μεταβολισμό των κυττάρων, την κυκλοφορία του αίματος, τη δραστηριότητα του γαστρεντερικού σωλήνα και των αδένων και βέβαια για την διατήρηση της θερμοκρασίας του σώματος.
Μέτρηση Μεταβολικού Ρυθμού Ανάπαυσης
Για την μέτρηση του μεταβολικού ρυθμού ανάπαυσης στις μέρες μας χρησιμοποιούνται κατάλληλες συσκευές οι οποίες μέσω της έμμεσης θερμιδομετρίας, (η οποία αναφέρεται στη μέτρηση της κατανάλωσης O2 και της παραγωγή διοξειδίου του άνθρακα του ατόμου) προσδιορίζουν τον RMR κάτω από σταθερές συνθήκες, δηλαδή σε άνετο θερμικά περιβάλλον (20οC - 25οC) αφού το άτομο έχει ξεκουραστεί για 10-15 λεπτά, αρκετές ώρες μετά το τελευταίο γεύμα (τουλάχιστον 4 ώρες), την λήψη καφέ (τουλάχιστον τέσσερις), νερού-υγρών (τουλάχιστον 2 ώρες), τσιγάρου (τουλάχιστον μία ώρα) και πολλές ώρες αργότερα από σωματική άσκηση (τουλάχιστον 4 ώρες), ενώ ο εξεταζόμενος δεν θα πρέπει να έχει καταναλώσει σκευάσματα που επιταχύνουν το μεταβολισμό (τουλάχιστον 4 ώρες) μέσα σε σύντομο χρονικά διάστημα (απαιτούμενος χρόνος μέτρησης max 12-13 λεπτά).
Παράγοντες που επηρεάσουν τον Μεταβολισμό
Ο μεταβολικός ρυθμός ανάπαυσης επηρεάζεται από διάφορους παράγοντες όπως είναι η ηλικία (μετά την ενηλικίωση, ο ρυθμός μειώνεται με το πέρας των ετών), το φύλο (οι γυναίκες έχουν χαμηλότερο RMR σε σχέση με άνδρες ίδιου βάρους και ύψους), η σύνθεση του σώματος, η διατροφική κατάσταση, το κλίμα, η φαρμακευτική αγωγή, κ.ά.
Είναι δύσκολο, φυσικά, να επέμβουμε και να αλλάξουμε κάποια από αυτά τα χαρακτηριστικά, αλλά υπάρχουν ορισμένοι τρόποι όπου μπορούμε να επέμβουμε και να βελτιώσουμε το βασικό μας μεταβολισμό. Η γενικότερη τόνωση του οργανισμού μας με τις κατάλληλες βιταμίνες, ιχνοστοιχεία, αλλά και τα σωστά συμπληρώματα διατροφής θα βοηθήσουν τον μεταβολισμό μας να έρθει στα επιθυμητά επίπεδα.
Η σημασία ενός καλού πρωινού πρέπει να τονιστεί, καθώς επίσης και η κατανάλωση συχνών γευμάτων. Ο οργανισμός μας για να λειτουργήσει σωστά χρειάζεται την συνεχή παροχή ενέργειας (κάθε 3-4 ώρες). Όταν είμαστε πολλές ώρες νηστικοί μειώνεται ο μεταβολισμός μας, δηλαδή το σώμα μας "καίει" λιγότερο, ώστε να μπορέσει να αντεπεξέλθει στις βασικές λειτουργίες του. Δεν θα πρέπει, επίσης, να ξεχνάμε να ενυδατώνουμε το σώμα μας με τουλάχιστον 8-10 ποτήρια νερό, καθώς κρίνεται απαραίτητο για να μεταβολιστεί η τροφή σε ενέργεια. Η έλλειψη νερού και η αφυδάτωση γενικά έχουν ως συνέπεια την μείωση του μεταβολισμού μας.
Το πράσινο τσάι είναι γνωστό ότι έχει θετική επίδραση στην απώλεια βάρους. Αυτό συμβαίνει διότι περιέχει μεγάλη ποσότητα αντιοξειδοτικών, τις κατεχίνες, οι οποίες επιταχύνουν σημαντικά τον βασικό μας μεταβολισμό. Αντίστοιχη ιδιότητα έχουν και οι κόκκοι του καφέ μέσω της διέγερσης του νευρικού συστήματος. Προσοχή, όμως, πρέπει να δίνεται στην ποσότητα καφεΐνης που προσλαμβάνουμε καθημερινά, για αποφυγή άλλων δυσάρεστων συνεπειών.
Τα πιπεράτα φαγητά και οι καυτερές πιπεριές μπορούν να ενισχύσουν τον μεταβολισμό μας. Συγκεκριμένα, οι καυτερές πιπεριές περιέχουν καψαϊκίνες, η κατανάλωση των οποίων σύμφωνα με έρευνες σχετίζονται με την αύξηση των ενεργειακών δαπανών. Η προσθήκη καρυκευμάτων (κυρίως πιπέρι) στο φαγητό μας μπορεί να βοηθήσει στην μείωση του κοιλιακού λίπους αλλά και της όρεξης.
Τα οφέλη της άσκησης στην απώλεια βάρους και τη γενικότερη ευεξία είναι πλέον γνωστά. Η άσκηση όμως επηρεάζει και τον μεταβολισμό μας. Η αύξηση της μυϊκής μάζας αυξάνει σημαντικά και το βασικό μας μεταβολισμό. Τέλος, δεν πρέπει να ξεχνάμε και το ρόλο του επαρκή ύπνου. Έρευνες έχουν δείξει ότι χρόνια έλλειψη ύπνου μπορεί να μειώσει τον μεταβολισμό μας, να αυξήσει την όρεξη και τον κίνδυνο απόκτησης υπερβάλλοντος βάρους.

Παπαδημητρίου Κωνσταντίνα Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, MSc

Η Κωνσταντίνα Παπαδημητρίου σπούδασε διαιτολόγος – διατροφολόγος στο ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης και πήρε το μεταπτυχιακό της δίπλωμα (MSc) από το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Το 2014 παρακολούθησε την εξειδίκευση Master Practitioner στις Διατροφικές Διαταραχές του ΚΕΑΔΔ υπό την πλήρη εποπτεία και συνεργασία με το NCFED της Μεγάλης Βρετανίας.
Ασκεί το επάγγελμα της διαιτολόγου από το 2004. Την περίοδο 2004-2006 εργάστηκε στο Διαβητολογικό Τμήμα του Γ.Ν «Παπαγεωργίου» ως διαιτολόγος στα πλαίσια της μεταπτυχιακής της διατριβής. Την περίοδο 2008-2013 ήταν εξωτερικός συνεργάτης της Medtronic σε θέματα εκπαίδευσης διατροφής, σε άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 1.
Από το 2005 - σήμερα συμμετέχει ενεργά σε ερευνητικά πρωτόκολλα που σχετίζονται με την ανθρώπινη διατροφή και υγεία. Το ερευνητικό πρόγραμμα που ασχολήθηκε περισσότερο αφορούσε την ρύθμιση του σωματικού βάρους σε ψυχιατρικούς ασθενείς που λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή. Έχει συμμετάσχει επίσης σε επιστημονικές εργασίες και συνέδρια με θέματα που αφορούν την διατροφή και την λήψη αντιψυχωτικών καθώς και τον σακχαρώδη διαβήτη. Την περίοδο (2010-2012) εργάστηκε ως εργαστηριακός συνεργάτης στο Τμήμα Διατροφής και Διαιτολογίας του ΑΤΕΙΘ.
Είναι μέλος της Ελληνικής Εταιρίας Παχυσαρκίας και της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρίας Βορείου Ελλάδος. Άρθρα της έχουν δημοσιευθεί σε περιοδικά και εφημερίδες "Υγεία", "Μακεδονία της Κυριακής", Γλυκία Ζωή, Intermedica, κ.άhttp://www.diatrofi.gr/