TΗΕ ΝΕW ΥΟRΚ ΤΙΜΕS , , Του Jared Diamond Υπάρχει η άποψη ότι οι μεγάλες επιχειρήσεις προκαλούν καταστροφή στο περιβάλλον, είναι άπληστες και κακές και το μόνο που τους νοιάζει είναι τα βραχυπρόθεσμα οφέλη. Και εγώ συμμεριζόμουν αυτή την άποψη μέχρι που γνώρισα καλύτερα τις πρακτικές ορισμένων πολυεθνικών. Τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότερα στελέχη μεγάλων επιχειρήσεων έχουν αποκτήσει οικολογικές ανησυχίες. Κατανοούν ότι η περιορισμένη χρήση φυσικών πόρων εξοικονομεί χρήματα βραχυπρόθεσμα, ο περιορισμός της ρύπανσης εξοικονομεί κεφάλαια μακροπρόθεσμα και μια εταιρεία που δεν ρυπαίνει το περιβάλλον δέχεται λιγότερες επικρίσεις από όλους. Έχω στο μυαλό μου δύο τεράστιες εταιρείες που τα κατάφεραν.
Η Wall-Μart περιόρισε τα έξοδα για καύσιμα κατά 26 εκατ. δολάρια τον χρόνο, δίνοντας στους οδηγούς των φορτηγών της μικρές φορητές γεννήτριες για να τους κρατούν ζεστούς κατά τις δεκάωρες στάσεις τους και έτσι δεν χρειάζεται πλέον να κρατούν τη μηχανή αναμμένη και να ρυπαίνουν ταυτόχρονα την ατμόσφαιρα- είναι σαν να απέσυραν 18.300
επιβατικά αυτοκίνητα από τους δρόμους. Η Coca Cola αρχίζει να εφαρμόζει τεχνολογίες που είναι «υδατικά ουδέτερες», δηλαδή επιστρέφουν στο περιβάλλον τις ποσότητες νερού που χρειάζονται για την παραγωγή αναψυκτικών.
Οι επιχειρήσεις έχουν πολλά πλεονεκτήματα από την υιοθέτηση τεχνολογιών φιλικών στο περιβάλλον. Γιατί όμως υπάρχουν τόσες πολλές αντιδράσεις από πολιτικούς και επιχειρηματίες; Ο σκεπτικισμός τους συχνά συνοψίζεται σε μεμονωμένες φράσεις όπως οι τέσσερις παρακάτω:
«Πρέπει να ζυγίσουμε τι από τα δύο θέλουμε: την προστασία του περιβάλλοντος ή το οικονομικό κέρδος» Η υπόθεση που κρύβεται πίσω από αυτή την άποψη είναι ότι τα μέτρα που προωθούνται θα προκαλέσουν οικονομικό κόστος και όχι όφελος. Η αλήθεια όμως είναι διαφορετική. Οι οικονομικοί λόγοι παρέχουν τα ισχυρότερα κίνητρα για αειφόρο ανάπτυξη, επειδή μακροπρόθεσμα είναι πολύ πιο ακριβό και δύσκολο να προσπαθείς να διορθώσεις προβλήματα- οικολογικά ή άλλα- από το να τα αποφύγεις συνολικά. Οι Αμερικανοί έμαθαν καλά αυτό το μάθημα με τον τυφώνα Κατρίνα τον Αύγουστο του 2005. Ο Τζον Χόλντρεν, ο πιο στενός σύμβουλος του Ομπάμα για επιστημονικά θέματα, υπολόγισε ότι το να λυθούν προβλήματα των κλιματικών αλλαγών θα κοστίζει στις ΗΠΑ το 2% του ΑΕΠ έως το 2050, αλλά αν δεν λυθούν αυτά τα προβλήματα το κόστος θα φθάσει το 30% του ΑΕΠ. «Η τεχνολογία θα λύσει τα προβλήματά μας» Πράγματι, η τεχνολογία μπορεί να συμβάλει στην επίλυση, αλλά τα μεγάλα τεχνολογικά άλματα χρειάζονται χρόνια για να εφαρμοστούν και συχνά έχουν ανεπιθύμητες παρενέργειες. Σκεφθείτε την καταστροφή που προκάλεσαν στο στρώμα του όζοντος οι χλωροφθοράνθρακες παρότι στην αρχή είχαμε χαιρετίσει ως πρόοδο τη χρήση τους.
«Η αύξηση του παγκόσμιου πληθυσμού επιβραδύνεται και έτσι δεν θα έχουμε στο μέλλον τα προβλήματα που φοβόμασταν» Η πρώτη διαπίστωση είναι πραγματική, το πρόβλημα όμως δεν είναι οι άνθρωποι αλλά οι πηγές που καταναλώνουν και τα σκουπίδια που παράγουν. Η μέση κατανάλωση και παραγωγή σκουπιδιών ανά κάτοικο στις πλούσιες χώρες είναι σήμερα 32 φορές μεγαλύτερη από ό,τι στις φτωχές και αυξάνεται συνολικά καθώς στις αναπτυσσόμενες χώρες οι πολίτες υιοθετούν τις συνήθειες των εύπορων κρατών.
«Είναι μάταιο να ζητάς από τους Αμερικανούς να ρίξουν το βιοτικό τους επίπεδο ώστε να βελτιωθεί το βιοτικό επίπεδο άλλων λαών» Αυτή η διαπίστωση μπερδεύει τους καταναλωτικούς ρυθμούς με το βιοτικό επίπεδο: η σχέση τους είναι πολύ χαλαρή επειδή μεγάλο μέρος της κατανάλωσής μας δεν συμβάλλει στην ποιότητα ζωής. Από τη στιγμή που καλύπτονται οι βασικές ανάγκες μας, η αύξηση της κατανάλωσης συχνά δεν αυξάνει την ευτυχία.
Δεν είναι λίγες οι αντιδράσεις των σκεπτικιστών για το πρόβλημα των κλιματικών αλλαγών, οι οποίοι χρησιμοποιούν τα ακόλουθα επιχειρήματα:
«Ακόμα και ειδικοί διαφωνούν για τις κλιματικές αλλαγές» Αυτό ίσχυε πριν από 30 χρόνια. Σήμερα όμως όλοι συμφωνούν ότι η μέση παγκόσμια θερμοκρασία και τα επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα είναι υψηλότερα από οποιαδήποτε άλλη στιγμή στην πρόσφατη ιστορία της Γης και ότι αυτό οφείλεται κυρίως στις εκπομπές ρύπων από τους ανθρώπους.
«Το μέγεθος των κλιματικών αλλαγών είναι αβέβαιο» Δεν πρέπει να υιοθετήσουμε ακριβά αντίμετρα μέχρι να είμαστε βέβαιοι. Σε άλλες σφαίρες της ζωής- την επιλογή συζύγου, τη μόρφωση των παιδιών μας, την πρόληψη ασθενειώνπαραδεχόμαστε ότι η βεβαιότητα δεν είναι εφικτή και αποφασίζουμε με δεδομένα τα διαθέσιμα στοιχεία. Γιατί να μην πάρουμε τώρα μέτρα για τις κλιματικές αλλαγές; Κάτι τέτοιο, είπε ο σύμβουλος του Μπαράκ Ομπάμα, Χόλντρεν, «είναι σαν να βρισκόμαστε σε ένα αυτοκίνητο με χαλασμένα φρένα που κατευθύνεται σε γκρεμό μέσα στην ομίχλη».
«Είναι άχρηστο για τις ΗΠΑ να λάβουν μέτρα για τις κλιματικές αλλαγές, όταν δεν ξέρουμε τι θα κάνει η Κίνα» Η Κίνα πηγαίνει στη Διάσκεψη της Κοπεγχάγης με ολόκληρο πακέτο μέτρων για τον περιορισμό των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Η Κίνα βρίσκεται πολύ πιο μπροστά από τις ΗΠΑ καθώς δημιουργεί πολλά αιολικά και ηλιακά πάρκα στα δυτικά και τα ανατολικά της χώρας.
Ο καθηγητής Τζάρεντ Ντάιαμοντ είναι βιολόγος και συγγραφέας. Διδάσκει Γεωγραφία και Φυσιολογία στο πανεπιστήμιο του UCLΑ στην Καλιφόρνια. Είναι συγγραφέας των βιβλίων «Όπλα, μικρόβια και ατσάλι» και «Κατάρρευση»πηγη:http://www.tanea.gr/
