Το δίλημμα της
ιστορικής συγκυρίας που διαμορφώνεται με καταλύτη την πανδημία του
κορωνοϊού
Του Πάνου Κοσμά
«Στις κρίσεις ξεσπά μια κοινωνική επιδημία που σε κάθε άλλη, προηγούμενη
εποχή θα φαινότανε σαν παραλογισμός, η επιδημία της υπερπαραγωγής. Η
κοινωνία ξαφνικά βρίσκεται ριγμένη πίσω, σε κατάσταση στιγμιαίας
βαρβαρότητας. (…) Η βιομηχανία, το εμπόριο φαίνονται εκμηδενισμένα. Και
γιατί; Γιατί η κοινωνία έχει πάρα πολύ πολιτισμό, πάρα πολλά μέσα
ύπαρξης, πάρα πολύ βιομηχανία, πάρα πολύ εμπόριο (…) Πώς ξεπερνά η
αστική τάξη τις κρίσεις; Από το ένα μέρος καταστρέφοντας αναγκαστικά
μάζες από παραγωγικές δυνάμεις. Από το άλλο κατακτώντας καινούργιες
αγορές και εκμεταλλευόμενη πιο βαθιά τις παλιές. Πώς λοιπόν;
Προετοιμάζοντας πιο ολόπλευρες και πιο τεράστιες κρίσεις και
ελαττώνοντας τα μέσα για να προλαβαίνει τις κρίσεις».
Μαρξ/Ένγκελς, «Μανιφέστο του Κομμουνιστικού Κόμματος»
Η πρώτη φάση της «κρίσης του κορωνοϊού» ολοκληρώθηκε. Ολοκληρώθηκε όχι
γιατί ό,τι ζήσαμε έως τώρα συνιστούσε κάποιο αυτόνομο στάδιο της
«υγειονομικής κρίσης» καθαυτής, αλλά με συντονισμένη σε διεθνές επίπεδο
απόφαση των εκπροσώπων και διαχειριστών του καπιταλισμού. Η «οικονομία»
έπρεπε να «ανοίξει» – αυτό ήταν το πρωταρχικό πρόταγμα. Όσο για την
καθαυτό υγειονομική πλευρά της κρίσης, κανένα πραγματικό δεδομένο δεν
συνηγορεί υπέρ του «ανοίγματος». Αν το κριτήριο ήταν -όπως θα έπρεπε να
είναι- ο κίνδυνος διασποράς, είναι πασιφανές ότι με χιλιάδες
επιβεβαιωμένα κρούσματα στην Ελλάδα, τη χώρα που είναι 82η στον κόσμο σε
αριθμό διαγνωστικών τεστ ανά 1 εκατ. πληθυσμού, ο κίνδυνος διασποράς
του ιού σήμερα είναι απείρως μεγαλύτερος σε σχέση με τις αρχές Μαρτίου,
όταν επιβλήθηκε η καραντίνα – και είναι εξίσου πασιφανές ότι το
εσπευσμένο «άνοιγμα» του τουρισμού χωρίς διαγνωστικά τεστ στους
τουρίστες τον κάνει ακόμη μεγαλύτερο. Το μυστήριο λύνεται πολύ απλά: δεν
πρόκειται απλώς για υγειονομική κρίση αλλά για κρίση δημόσιας
υγείας˙και δεν πρόκειται για οικονομική κρίση εξαιτίας ξαφνικού
εξωγενούς παράγοντα (η θεωρία του «μαύρου κύκνου») αλλά για τη δεύτερη
μέσα σε δώδεκα χρόνια δομική κρίση του καπιταλισμού, στην οποία ο
κορωνοϊός δεν είναι η αιτία αλλά απλώς ο «πυροκροτητής».
Αν δούμε τα πράγματα υπ’ αυτό το πρίσμα, τότε όλα εξηγούνται και όλα
«μπαίνουν στη σωστή θέση.
Υγειονομική κρίση, κρίση δημόσιας υγείας, πολιτική κρίση
Το γεγονός ότι η έννοια «υγειονομική κρίση» έγινε η κυρίαρχη -αν όχι
αποκλειστική- έννοια που αποδίδει-περιγράφει την κρίση που προκάλεσε η
πανδημία, είναι ιδεολογική νίκη των αρχουσών τάξεων: μιλώντας για
«υγειονομική κρίση», αποδεχόμαστε ότι οι συνέπειες της πανδημίας στη
δημόσια υγεία έχουν αποκλειστικά ή κυρίαρχα αντικειμενικό χαρακτήρα –
εξαρτώνται από τις ιδιότητες του ιού αυτού καθαυτού. Άνθρωποι θα
πέθαιναν ούτως ή άλλως, και τα μόνα που «παίζονταν», ήταν ο περιορισμός
της διασποράς και η κατάλληλη κατανομή των νοσούντων και ιδιαίτερα όσων
εξ αυτών έχουν ανάγκη νοσηλείας σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας ώστε να
μην «υπερφορτωθεί το σύστημα».
Όταν ένας επικίνδυνος ιός προκαλεί πανδημία, έχουμε αυτονόητα
υγειονομική κρίση. Όταν όμως απαιτείται lockdown όχι εξαιτίας της
πανδημίας καθαυτής αλλά εξαιτίας της ανικανότητας του συστήματος υγείας
να ανταποκριθεί σε μαζικές ανάγκες διαχείρισης του κινδύνου διασποράς
του ιού με επαρκή ιατρικά μέσα και στοχευμένες πολιτικές
αποστασιοποίησης αλλά και μαζικές ανάγκες νοσηλίας, τότε έχουμε κρίση
δημόσιας υγείας κι όχι απλώς υγειονομική κρίση! Υγειονομική κρίση και
κρίση δημόσιας υγείας δεν είναι λοιπόν το ίδιο πράγμα. Η στρατηγική των
κυβερνήσεων στη διαχείριση της πρώτης φάσης της υγειονομικής κρίσης
εμπνεόταν από ένα βασικό πρόταγμα: να αποφευχθεί όχι απλώς η αποκάλυψη
της ανεπάρκειας του συστήματος υγείας αλλά η κατάρρευσή του σε τέτοιο
βαθμό που θα προκαλούσε κοινωνική και πολιτική κρίση, αλλά και «ανήκεστο
οικονομική βλάβη» στον καπιταλισμό.
Υπήρχε τέτοιος κίνδυνος; Η Ιταλία, η Ισπανία, οι ΗΠΑ, η Μ. Βρετανία, η
Βραζιλία αποδεικνύουν ότι ναι, υπήρχε. Ας σκεφτούμε μόνο τι θα γινόταν
στις συγκεκριμένες χώρες χωρίς lockdown… Μόνο ενόψει αυτού του σοβαρού
κινδύνου οι κυβερνήσεις και οι άρχουσες τάξεις αποφάσισαν το αδιανόητο:
να θέσουν μεγάλα τμήματα του κεφαλαίου σε «αργία» και να διακινδυνεύσουν
τη μεγαλύτερη οικονομική κρίση μετά αυτή του 1929. Αυτοί είναι οι λόγοι
, κι όχι «ανθρωπιστικοί» ή «ιδεολογικοί», που οι οπαδοί του
«τραμπισμού», ανερχόμενη δύναμη κατά τα άλλα στο καπιταλιστικό
στρατόπεδο, έχασαν με συνοπτικές διαδικασίες και κατά κράτος τη «μάχη
γραμμών» μέσα στο διεθνές καπιταλιστικό στρατόπεδο. Με την «ανοσία
αγέλης», δηλαδή με την αποφυγή επιβολής καταστροφικού lockdown και
εκτεταμένης «αργίας» στο κεφάλαιο πειραματίστηκαν μόνο χώρες που είχαν
ανθεκτικότερα συστήματα υγείας (όχι μόνο από την άποψη των διαθέσιμων
ΜΕΘ αλλά και από την άποψη των γενικότερων μέσων αντιμετώπισης της
πανδημίας, π.χ. δυνατότητα διενέργειας μαζικών τεστ κ.λπ.) αλλά και
ανθεκτικότερα… πολιτικά συστήματα (το «ιστορικό στοιχείο», που διαφέρει
από χώρα σε χώρα).
Υπ’ αυτό το πρίσμα και ενώ η καπιταλιστική προπαγάνδα ενορχηστρώνει την
καθησυχαστική μελωδία «Ολοκληρώθηκε με επιτυχία η πρώτη φάση της
πανδημίας», η αλήθεια είναι πολύ διαφορετική: Δεν ελέγχθηκε η
υγειονομική κρίση ως τέτοια˙ ελέγχθηκε σε πολιτικά και κοινωνικά ανεκτό
βαθμό η κρίση δημόσιας υγείας. Οι κυβερνήσεις κατάφεραν να προστατεύσουν
όχι τον πληθυσμό από την υγειονομική κρίση αλλά τα συστήματα υγείας από
τις ανάγκες υγείας του πληθυσμού. Η υγειονομική κρίση και η κρίση
δημόσιας υγείας έχουν πολύ δρόμο μπροστά τους, αφού είναι πλέον
πανθομολογούμενο ότι η πανδημία θα εξελιχθεί με εξάρσεις (εκ των οποίων,
μία τουλάχιστον θα είναι πολύ σοβαρή) και υφέσεις.
διαβάστε
περισσότερα:
https://www.redtopia.gr/%ce%ba%ce%b1%cf%80%ce%b9%cf%84%ce%b1%ce%bb%ce%b9%cf%83%cf%84%ce%b9%ce%ba%ce%ae-%ce%ba%ce%b1%ce%bd%ce%bf%ce%bd%ce%b9%ce%ba%cf%8c%cf%84%ce%b7%cf%84%ce%b1-%cf%84%ce%bf%cf%85-%cf%84%cf%81/
Εν μέσω πανδημίας και σε καθεστώς ολικής καραντίνας, η κυβέρνηση
άφησε εντελώς ανοχύρωτους τους πρόσφυγες απέναντι στον κορονοϊό. Αφού
πρώτα τους καταδίκασε όλο το προηγούμενο διάστημα σε άθλιες συνθήκες
διαβίωσης και υγιεινής, στοιβάζοντάς τους σαν σαρδέλες στα κέντρα
κράτησης, στη συνέχεια τα όποια μέτρα πήρε για να αντιμετωπίσει την
εξάπλωση του νέου ιού στις προσφυγικές δομές δεν αποτέλεσαν τίποτα
περισσότερο παρά μόνο μια επικοινωνιακή διαχείριση του προβλήματος.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η προσφυγική δομή στο Κρανίδι, όταν,
μετά την ανίχνευση του κορονοϊού σε εργαζόμενη στη δομή αυτή, η
κυβέρνηση επέλεξε να διαχειριστεί το πρόβλημα με τη γνωστή συνταγή των
αστυνομικών περιορισμών, διενεργώντας μάλιστα το πρώτο τεστ για την
ανίχνευση του ιού σε πρόσφυγες πέντε μέρες μετά.
Με την σταδιακή άρση των μέτρων και την πολυδιαφημιζόμενη επιστροφή
στην κανονικότητα η κυβέρνηση εντείνει την αντιπροσφυγική της πολιτική.
Τελευταίο παράδειγμα αποτελούν οι εικόνες ντροπής μπροστά στην υπηρεσία
ασύλου, η λειτουργία της οποίας είχε ανασταλεί τους τελευταίους δύο
μήνες εξαιτίας του ξεσπάσματος της πανδημίας στην χώρα μας. Η αναστολή
μάλιστα της υπηρεσίας ασύλου για το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα σήμανε
για αρκετούς πρόσφυγες, που είχαν χάσει το δελτίο αίτησης ασύλου και
τους είχε χορηγηθεί βεβαίωση δίμηνης διάρκειας, την απώλεια δυνατότητας
εργασίας, ενώ για άλλους είχε λήξει το δελτίο και η άδεια διαμονής που
το συνοδεύει. Έτσι, με το άνοιγμα της υπηρεσίας στις 18/5 σχηματίστηκαν
ουρές εκατοντάδων προσφύγων που ζητούσαν αγωνιωδώς να εξυπηρετηθούν και
να ενημερωθούν σχετικά με τα ζητήματά τους, χωρίς να γνωρίζουν μάλιστα
τι θα σήμανε γι’ αυτούς ενδεχόμενη καθυστέρηση της υπόθεσής τους. Οι
εικόνες που ακολούθησαν με τους πρόσφυγες, ανάμεσα στους οποίους
βρίσκονταν και πολλά παιδιά, να στριμώχνονται μπροστά στην υπηρεσία σε
ασφυκτικό βαθμό είναι χαρακτηριστικές για τον τρόπο με τον οποίο τους
αντιμετωπίζει η κυβέρνηση και το υπουργείο μετανάστευσης.
Η αντιδραστική και ξενοφοβική πολιτική όμως της κυβέρνησης και του
υπουργείου εκδηλώθηκε ακόμα μια φορά τα ξημερώματα της προηγούμενης
Δευτέρας, όταν αστυνομικοί εισέβαλαν σε κατάληψη στέγασης προσφύγων στα
Εξάρχεια. Σε μια εκδήλωση ρατσιστικού και φασιστικού παροξυσμού,
κλοτσώντας πόρτες και σημαδεύοντας με όπλο στο κεφάλι τους πρόσφυγες που
διέμεναν εκεί, τους προσήγαγαν στο Αλλοδαπών. Δώδεκα κρατήθηκαν προς
απέλαση, ενώ οι υπόλοιποι ήταν εφτά οικογένειες προσφύγων. Οι
τελευταίοι, αν και αφέθηκαν ελεύθεροι στην πραγματικότητα
εγκαταλείφθηκαν στην τύχη τους, αφού ούτε να μείνουν κάπου είχαν, ούτε
μέσα για να ικανοποιήσουν τις ανάγκες διαβίωσής τους, με αποτέλεσμα να
περάσουν τη νύχτα τους στην πλατεία των Εξαρχείων. Το περιστατικό δεν
είναι καθόλου τυχαίο. Συνδέεται με το γεγονός ότι τέλη Μαΐου
περισσότεροι από 10.000 πρόσφυγες απειλούνται με έξωση από προσφυγικές
δομές ή διαμερίσματα και ταυτόχρονη διακοπή της πενιχρής χρηματικής
βοήθειας που λαμβάνουν, καθώς τότε συμπληρώνεται ένας μήνας μετά την
ολοκλήρωση της διαδικασίας ασύλου. Το υπουργείο, σε μια πρωτοφανή
επίδειξη ακροδεξιάς και ξενοφοβικής πολιτικής, από τη μια στοιβάζει τους
πρόσφυγες σε στρατόπεδα συγκέντρωσης κάτω από άθλιες συνθήκες, ενώ από
την άλλη ετοιμάζεται να πετάξει χιλιάδες στο δρόμο χωρίς να τους
εξασφαλίσει το παραμικρό μέσο αξιοπρεπούς διαβίωσης.
Μπροστά στη νέα οικονομική κρίση που χτυπά με σφοδρότητα την ελληνική
οικονομία, οι πρόσφυγες, οι οποίοι αποτελούν μια από τις πιο ευάλωτες
κοινωνικές ομάδες, βρίσκονται αντιμέτωποι με φαινόμενα ακόμα μεγαλύτερης
εξαθλίωσης. Ο ελληνικός λαός δεν έχει τίποτα να χωρίσει μαζί τους.
Αντίθετα, εχθρός του είναι η κυβερνητική πολιτική. Μια πολιτική που από
τη μία χτυπά τα δικαιώματα προσφύγων και μεταναστών, ενώ από την άλλη
ετοιμάζεται να του φορτώσει για ακόμα μια φορά τα σπασμένα μιας νέας
κρίσης. Από αυτήν την άποψη, μόνη φιλολαϊκή λύση στο προσφυγικό ζήτημα
αποτελεί ο κοινός αγώνας ξένων και ντόπιων για την ανατροπή της
ακροδεξιάς και αντιπροσφυγικής πολιτικής και την ικανοποίηση των δίκαιων
αιτημάτων των προσφύγων.
πηγή: Λαϊκός Δρόμος
διαβάστε
περισσότερα:
https://www.redtopia.gr/%ce%ba%ce%b1%cf%80%ce%b9%cf%84%ce%b1%ce%bb%ce%b9%cf%83%cf%84%ce%b9%ce%ba%ce%ae-%ce%ba%ce%b1%ce%bd%ce%bf%ce%bd%ce%b9%ce%ba%cf%8c%cf%84%ce%b7%cf%84%ce%b1-%cf%84%ce%bf%cf%85-%cf%84%cf%81/
διαβάστε
περισσότερα:
https://www.redtopia.gr/%ce%ba%ce%b1%cf%80%ce%b9%cf%84%ce%b1%ce%bb%ce%b9%cf%83%cf%84%ce%b9%ce%ba%ce%ae-%ce%ba%ce%b1%ce%bd%ce%bf%ce%bd%ce%b9%ce%ba%cf%8c%cf%84%ce%b7%cf%84%ce%b1-%cf%84%ce%bf%cf%85-%cf%84%cf%81/
διαβάστε
περισσότερα:
https://www.redtopia.gr/%ce%ba%ce%b1%cf%80%ce%b9%cf%84%ce%b1%ce%bb%ce%b9%cf%83%cf%84%ce%b9%ce%ba%ce%ae-%ce%ba%ce%b1%ce%bd%ce%bf%ce%bd%ce%b9%ce%ba%cf%8c%cf%84%ce%b7%cf%84%ce%b1-%cf%84%ce%bf%cf%85-%cf%84%cf%81/
